Tội Nhận hối lộ là một trong những tội danh nghiêm trọng được quy định trong Bộ luật Hình sự với mức phạt cao nhất lên đến 20 năm tù, chung thân hoặc tử hình. Tuy nhiên, pháp luật cũng đưa ra những trường hợp ngoại lệ mà người phạm tội sẽ không bị mức phạt cao nhất này.
Trong phạm vi bài viết này, Talent Law Firm sẽ tư vấn những điều kiện và trường hợp không bị áp dụng mức phạt cao nhất đối với tội nhận hối lộ theo quy định pháp luật hiện hành.
Căn cứ quy định tại Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015, khung hình phạt cao nhất tội nhận hối lộ có thể lên đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình. Tuy nhiên, người phạm tội có thể không bị tuyên án ở mức phạt cao nhất nếu họ đáp ứng một số điều kiện nhất định.
Theo đó, căn cứ tại khoản 2 Điều 5 Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP ngày 30/12/2020 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao có quy định trong quá trình tố tụng, người phạm tội nhận hối lộ đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản nhận hối lộ và đã hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn thì không áp dụng mức cao nhất của khung hình phạt mà người phạm tội bị truy tố, xét xử.
1. Thế nào là chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản nhận hối lộ?
Cụ thể, tại khoản 7 Điều 2 Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP có quy định, chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản nhận hối lộ là trường hợp người phạm tội đã tự mình nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản nhận hối lộ sau khi phạm tội. Cũng được coi là chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản nhận hối lộ đối với trường hợp người phạm tội sau khi phạm tội đã tác động để cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em, những người thân khác nộp lại hoặc không phản đối việc cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em, những người thân khác nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản mà mình nhận hối lộ.
Đối với trường hợp trong cùng vụ án, người bị truy cứu trách nhiệm hình sự về nhiều tội, trong đó có tội nhận hối lộ và tội khác, nhưng đã chủ động nộp lại số tài sản bằng ít nhất ba phần tư tài sản nhận hối lộ thì cũng được coi là chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản nhận hối lộ, trừ trường hợp có căn cứ rõ ràng xác định tài sản có nguồn gốc từ tội phạm khác.
2. Thế nào là hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm?
Căn cứ tại khoản 8 Điều 2 Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP có quy định, hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm là sau khi phạm tội tham nhũng hoặc các tội phạm khác về chức vụ, người phạm tội đã chủ động cung cấp những tin tức, tài liệu, chứng cứ có ý nghĩa cho việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm liên quan đến tội phạm mà họ bị buộc tội như: chỉ đúng nơi cất giấu vật chứng quan trọng giúp cơ quan chức năng thu hồi được vật chứng đó; khai báo và chỉ đúng nơi đồng phạm khác đang bỏ trốn; khai báo về tội phạm và người phạm tội mới liên quan đến tội phạm mà họ bị buộc tội,…
3. Thế nào là lập công lớn?
Căn cứ tại khoản 9 Điều 2 Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP có quy định, lập công lớn là trường hợp người phạm tội đã giúp cơ quan tiến hành tố tụng phát hiện, truy bắt, điều tra, xử lý tội phạm không liên quan đến tội phạm mà họ bị buộc tội; cứu được người khác trong tình thế hiểm nghèo hoặc cứu được tài sản có giá trị từ 100.000.000 đồng trở lên của Nhà nước, của tập thể, của cá nhân trong thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn hoặc sự kiện bất khả kháng khác; có phát minh, sáng chế hoặc sáng kiến có giá trị lớn được các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận.
Như vậy, từ các quy định nêu trên, người phạm tội “Nhận hối lộ” sẽ không tuyên mức phạt cao nhất đối với hình phạt tội nhận hối lộ theo quy định Điều 354 Bộ luật Hình sự 2015 nếu người phạm tội đã đáp ứng các điều kiện sau: (i) chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản nhận hối lộ; và (ii) đã hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm; hoặc lập công lớn.
Dịch vụ pháp lý của Talent Law Firm về lĩnh vực tố tụng hình sự:
- Hỗ trợ khách hàng soạn các văn bản kiến nghị, khiếu nại kịp thời trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử;
- Tư vấn về xác định tội danh, hình phạt, trách nhiệm bồi thường và các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự;
- Tư vấn và giải thích cho khách hàng hiểu quy trình tố tụng từ giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử; tư vấn để khách hàng hiểu rõ các quyền và nghĩa vụ của bị can, bị cáo khi bị tạm giam, tạm giữ.
- Tư vấn và hỗ trợ khách hàng cung cấp, thu thập tài liệu chứng cứ.
- Bào chữa cho bị can, bị cáo trong toàn bộ quá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử tại cơ quan tiến hành tố tụng các cấp;
- Tư vấn, hỗ trợ khách hàng kháng cáo, đề nghị kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm theo quy định của pháp luật.
Trên đây là nội dung tư vấn của Talent Law Firm về những điều kiện và trường hợp không bị áp dụng mức phạt cao nhất đối với tội “nhận hối lộ” theo quy định pháp luật hiện hành, trường hợp có bất cứ thắc mắc nào cần được giải đáp, vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật của Talent Law Firm thông qua số hotline 19008637 để được tư vấn và hỗ trợ.
Nội dung được kiểm duyệt bởi: Tập thể Luật sư của Talent Law Firm.
Bài viết liên quan: