10 ĐIỂM MỚI, NỔI BẬT CỦA NGHỊ ĐỊNH 104/2025/NĐ-CP VỀ CÔNG CHỨNG

Điểm qua 10 nội dung mới nổi bật của Nghị định 104/2025/NĐ-CP về công chứng có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, giúp các tổ chức hành nghề công chứng, cá nhân và doanh nghiệp kịp thời cập nhật và áp dụng đúng quy định. 

Khám phá 10 điểm mới quan trọng của Nghị định 104/2025/NĐ-CP về công chứng, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Talent Law Firm phân tích chi tiết giúp bạn nắm bắt nhanh những thay đổi pháp lý đáng chú ý.

1. Triển khai dịch vụ công chứng điện tử từ 01/7/2025

Luật Công chứng năm 2024 đã quy định một số vấn đề cơ bản nhất về công chứng điện tử nhằm tạo cơ sở pháp lý cho chuyển đổi số hoạt động công chứng. Theo đó, sẽ có 02 hình thức công chứng điện tử từ 01/7/2025 gồm:

• Công chứng điện tử trực tiếp: Người yêu cầu công chứng giao kết giao dịch trước mặt công chứng viên, sau đó công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng thực hiện chứng nhận giao dịch bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử. Theo đó, việc công chứng điện tử trực tiếp được áp dụng đối với tất cả các giao dịch dân sự.
• Công chứng điện tử trực tuyến: Đây là hình thức được thực hiện khi các bên tham gia giao dịch yêu cầu công chứng không có mặt tại cùng 01 địa điểm và giao kết giao dịch qua phương thức trực tuyến trước sự chứng kiến trực tiếp của công chứng viên. Công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng thực hiện nhận giao dịch bằng chữ ký số để tạo ra văn bản công chứng điện tử. Theo đó, công chứng điện tử trực tuyến được áp dụng với các giao dịch dân sự, trừ di chúc và giao dịch dân sự là hành vi pháp lý đơn phương khác.

Theo đó, văn bản công chứng điện tử là văn bản được lập trên môi trường điện tử, có chữ ký số của công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng, có giá trị tương đương văn bản công chứng giấy. Điều kiện sử dụng dịch vụ là người đăng ký công chứng điện tử phải có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trở lên, chữ ký số hợp lệ, thiết bị phù hợp, và đăng ký trên nền tảng công chứng điện tử.

2. Chuyển đổi, giải thể Phòng công chứng

Căn cứ mức tự chủ tài chính của Phòng công chứng, lộ trình hoàn thành việc chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng và giải thể Phòng công chứng tại các địa phương được thực hiện như sau:

a) Đối với các Phòng công chứng tự bảo đảm toàn bộ chi thường xuyên và chi đầu tư: Chậm nhất là ngày 31 tháng 12 năm 2026;

b) Đối với các Phòng công chứng tự bảo đảm toàn bộ chi thường xuyên: Chậm nhất là ngày 31 tháng 12 năm 2027;

c) Đối với các Phòng công chứng không thuộc điểm a và điểm b khoản này: Chậm nhất là ngày 31 tháng 12 năm 2028.

3. Quy định rõ các trường hợp được xem là “lý do chính đáng khác” để thực hiện ký công chứng ngoài trụ sở

Căn cứ quy định tại Điều 46 Luật Công chứng 2024 có quy định về công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng, trừ các trường hợp sau đây được thực hiện ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng nếu người yêu cầu công chứng thuộc các trường hợp sau đây:

• Lập di chúc tại chỗ ở theo quy định của Bộ luật Dân sự;
• Không thể đi lại được vì lý do sức khỏe; đang điều trị nội trú hoặc bị cách ly theo chỉ định của cơ sở y tế;
• Đang bị tạm giữ, tạm giam; đang thi hành án phạt tù; đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính;
• Có lý do chính đáng khác theo quy định của Chính phủ.

Theo đó, quy định cũ không liệt kê cụ thể các trường hợp được coi là lý do chính đáng khác. Trong khi đó, tại Điều 43 Nghị định 104/2025/NĐ-CP, đã liệt kê rõ 4 nhóm trường hợp được coi là “lý do chính đáng khác”, bao gồm:

• Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi;
• Người cao tuổi, người khuyết tật hoặc gặp khó khăn trong đi lại;
• Người làm nhiệm vụ trong lực lượng vũ trang, đang thi hành công vụ không thể rời khỏi vị trí;
• Các trường hợp bất khả kháng, trở ngại khách quan khác.

4. Bổ sung quy định về việc chụp ảnh công chứng viên chứng kiến việc ký văn bản

Việc chụp ảnh công chứng viên chứng kiến việc ký văn bản công chứng là quy định hoàn toàn mới, theo đó, ảnh chụp phải đáp ứng một số yêu cầu như:

• Nhận diện được người ký văn bản công chứng và công chứng viên thực hiện việc công chứng;
• Rõ ràng, sắc nét, không dễ bay màu hoặc phai mực; không được cắt ghép, chỉnh sửa, thêm, bớt chi tiết hoặc bối cảnh.

Trường hợp người yêu cầu công chứng và công chứng viên thấy cần thiết thì có thể quay phim quá trình diễn ra việc các bên tham gia giao dịch ký văn bản công chứng.

Trên đây là nội dung tư vấn của Talent Law Firm về những quy định mới của Nghị định 104/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng, trường hợp có bất cứ thắc mắc nào cần được giải đáp, vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật của Talent Law Firm thông qua số hotline 19008637 để được tư vấn và hỗ trợ.

Nội dung được kiểm duyệt bởi: Tập thể Luật sư của Talent Law Firm.